Khám phá bản chất của văn hóa chính trị
Văn hóa chính trị là một khía cạnh quan trọng của văn hóa. Để được coi là văn hóa chính trị, hoạt động chính trị phải hoạt động dựa trên một thể chế và niềm tin chính trị. Vì vậy, văn hóa chính trị có thể được hiểu là một hệ thống niềm tin về quyền lực, quyền lực và thẩm quyền – những yếu tố liên quan đến thiết kế của một quốc gia. Một cách khác, văn hóa chính trị cũng có thể được hiểu là các hướng dẫn và thái độ chính trị của các chủ thể đối với hệ thống chính trị và vai trò của chính họ trong hệ thống đó. Theo Lucian Pye và Sidney Verba – các nhà khoa học người Mỹ, “Văn hóa chính trị là một hệ thống niềm tin được hình thành trong thực tế chính trị” (2).
Quan trọng của văn hóa chính trị trong phát triển quốc gia
Có hai vấn đề chính được liên kết với văn hóa chính trị: (1) Cách tổ chức và điều hành bộ máy nhà nước; (2) Nhiệm vụ của bộ máy nhà nước. Những vấn đề này liên quan đến vai trò của chính trị trong phát triển kinh tế và xã hội. Trong văn hóa chính trị, cũng có một số nguyên tắc liên quan đến các giá trị, niềm tin, thái độ và cảm xúc của các thành viên trong cộng đồng. Điều này bao gồm việc chia sẻ niềm tin và chấp nhận các quy tắc phổ biến. Các nguyên tắc này đề cập đến mối quan hệ và chế định pháp lý giữa chính trị và văn hóa.
Văn hóa chính trị – Định hướng và tầm nhìn của một quốc gia
Trung tâm của văn hóa chính trị là vấn đề định hướng, tức là văn hóa chính trị có chức năng chủ yếu là định hướng. Định hướng này liên quan đến nhận thức, cảm xúc và đánh giá. Cụ thể, định hướng có thể bao gồm cấu trúc bộ máy nhà nước, nhận thức và hiểu biết về hệ thống chính trị, vai trò của những người trong bộ máy quyền lực và tầm nhìn xây dựng các chính sách, chiến lược quốc gia. Điều này cho thấy mỗi hệ thống chính trị liên quan mật thiết đến một cách định hướng đặc thù của văn hóa chính trị.
Văn hóa chính trị và sự biểu hiện trong quản trị quốc gia
Trong các quốc gia hiện đại, quyền lực chính trị thể hiện chủ yếu thông qua quyền lực của các đảng chính trị, quyền lực nhà nước và quyền lực của nhân dân. Việc thực hiện quyền lực này có sự định hướng từ văn hóa, tức là nó phụ thuộc vào các yếu tố văn hóa trong văn hóa chính trị.
Có ba phạm vi biểu hiện chính của văn hóa chính trị:
1. Văn hóa bầu cử
Văn hóa bầu cử liên quan đến việc cạnh tranh giành quyền lực của các lực lượng chính trị trong xã hội. Điều này yêu cầu việc cạnh tranh và tuân thủ pháp luật để đảm bảo việc giành, giữ quyền lực của các lực lượng chính trị. Chính trị được hiểu một cách đơn giản là cung cấp và thực hiện quyền lực giữa các lực lượng chính trị trong xã hội. Quyền lực này phải được ủy quyền từ dân thông qua việc bầu cử; được ủy quyền sẽ trở thành “thẩm quyền” – quyền lực chính đáng. Để có văn hóa chính trị trong quá trình bầu cử, cần thiết phải đảm bảo tính cạnh tranh, công khai và có pháp luật về bầu cử; hơn nữa, pháp luật đó phải đúng đắn, được thực hiện nghiêm minh và tuân theo lòng dân.
2. Văn hóa lãnh đạo và văn hóa quản lý
Văn hóa lãnh đạo và văn hóa quản lý là hai hoạt động chính yếu trong vai trò của cá nhân các chính trị gia, viên chức và nhân viên trong bộ máy nhà nước.
Văn hóa lãnh đạo liên quan đến các hoạt động không sử dụng quyền lực trực tiếp. Điều này bao gồm các hoạt động liên quan đến việc định hướng và thuyết phục thông qua việc lắng nghe, quan sát, cảm nhận để xác định tầm nhìn nhằm xây dựng chiến lược, chính sách quốc gia; thông qua việc truyền đạt và thuyết phục để thực hiện các chiến lược, chính sách đó. Nếu thể chế (quốc gia) được coi là cơ thể của con người, thì văn hóa lãnh đạo phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống tư duy (hiến pháp, luật pháp) và các giác quan (hệ thống văn hóa) của các nhà lãnh đạo. Việc có các giác quan hoàn hảo, bộ não sắc bén, tức các nhà cầm quyền của quốc gia thực hiện vai trò lãnh đạo có tầm nhìn, sáng suốt và có khả năng xây dựng pháp luật, chính sách là cơ sở quan trọng để hoạt động lãnh đạo có văn hóa.
Văn hóa quản lý liên quan đến việc sử dụng quyền lực trực tiếp. Đây là hoạt động liên quan đến việc chỉ đạo, điều hành và hỗ trợ việc thực hiện các chiến lược, chính sách. Nếu thể chế (quốc gia) được coi là cơ thể của con người, thì văn hóa quản lý phụ thuộc rất nhiều vào đôi tay (thể chế chính trị) và trái tim (nhân tố cầm quyền) của các cá nhân. Đôi tay hoàn hảo, mạnh mẽ và trái tim nhân hậu, tức các cá nhân cầm quyền thực hiện vai trò quản lý với phẩm chất đạo đức và năng lực thực thi pháp luật, chính sách là cơ sở quan trọng để hoạt động quản lý có văn hóa.
Văn hóa lãnh đạo và văn hóa quản lý là hai hoạt động liên kết với nhau của cá nhân cầm quyền. Chúng được sử dụng theo chức năng và nhiệm vụ cụ thể. Sự kết hợp giữa hai hoạt động này được coi là văn hóa quản trị quốc gia.
3. Văn hóa giám sát và phản biện của nhân dân và tổ chức xã hội
Văn hóa giám sát và phản biện của nhân dân và tổ chức xã hội liên quan đến tổ chức và hoạt động của nhà nước, cá nhân có chức trách trong bộ máy nhà nước, đặc biệt là trong các cơ quan hành pháp và chính quyền địa phương. Hoạt động giám sát và phản biện của nhân dân và tổ chức xã hội là độc lập. Nếu thể chế (quốc gia) được coi là cơ thể của con người, thì văn hóa giám sát và phản biện phụ thuộc rất nhiều vào cấu trúc hoàn hảo của hệ thống (thể chế kinh tế, chính trị) và các giác quan (hệ thống văn hóa). Điều này có nghĩa là việc đảm bảo sự hoạt động bình đẳng và tuân theo pháp luật của các yếu tố chức năng hoàn hảo, bao gồm kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân, lực lượng đa số và lực lượng thiểu số cầm quyền, các tổ chức xã hội thuộc quyền nhà nước và tổ chức xã hội dân sự là điều kiện quan trọng để hoạt động giám sát và phản biện của nhân dân, tổ chức xã hội có văn hóa.
Niềm tin trong văn hóa chính trị và vai trò quan trọng của nó
Văn hóa chính trị đóng vai trò quan trọng trong quản trị quốc gia. Một quốc gia khó có thể phát triển, tức “đôi chân” (thể chế kinh tế) khó có thể di chuyển một cách đúng đắn nếu không có sự hướng dẫn, định hướng bởi các “giác quan” (thể chế văn hóa), không có sự hỗ trợ để loại bỏ các rào cản, hay “mở đường” bởi “đôi tay” (thể chế chính trị).
Để xây dựng và nâng cao văn hóa chính trị, các nhà khoa học đã nghiên cứu và đưa ra các chỉ số để đánh giá mức độ đạt được của nó. Một số dấu hiệu quan trọng của văn hóa chính trị bao gồm sự tham gia của công dân trong các cuộc bầu cử, sự tự hào về quốc gia, sự tin tưởng và đảm bảo công bằng từ các cơ quan quyền lực, tự do ngôn luận về chính trị, sự khoan dung đối với quan điểm khác biệt, sự tự tin và tham gia vào cuộc sống chính trị, xã hội, sự hợp tác và tin cậy trong xã hội dân sự và sự tin tưởng vào các ngành nghề trong xã hội và các lĩnh vực trong hệ thống chính trị.
Trong số các chỉ số này, lòng tin được coi là một yếu tố quan trọng mà nhiều nhà nghiên cứu quan tâm nhất. Lòng tin này dựa trên sự thỏa mãn của nhiều giá trị như an toàn kinh tế, sự bình đẳng xã hội, bảo vệ môi trường và sự tự do thể hiện của cá nhân.
Từ những phân tích trên, có thể thấy rằng văn hóa chính trị của mỗi quốc gia được coi là một cấu trúc phức tạp gồm nhiều tri thức về các lĩnh vực của cuộc sống chính trị, xã hội và các định hướng cho tư tưởng, tình cảm, niềm tin, thái độ và hành vi chính trị. Con người là sự tổng hòa của các mối quan hệ xã hội và cũng là một “tế bào” thu nhỏ của quốc gia. Văn hóa chính trị của mỗi quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào văn hóa chính trị của từng cá nhân, trong đó niềm tin và hành vi chính trị của cá nhân đó đóng vai trò quan trọng. Sự nhận thức, xác định chính xác các thể chế văn hóa và thể chế chính trị, giải quyết các mối quan hệ hài hòa và tuân theo quy luật khách quan giữa các thể chế đó đóng vai trò quan trọng trong quá trình quản trị quốc gia. Việc cải tiến, hoàn thiện thể chế nói chung và thể chế văn hóa, chính trị nói riêng, cũng như xây dựng văn hóa chính trị của mỗi quốc gia luôn là yêu cầu cần thiết, nhằm đảm bảo hoạt động hoàn hảo của các phần tử chức năng, đồng thời nâng cao văn hóa chính trị để đáp ứng các yêu cầu quản trị quốc gia, tạo động lực phát triển kinh tế bền vững cho đất nước.
Bài đăng được chỉnh sửa bởi Dnulib.
