Tình Hình Xã Hội Việt Nam Trước Khi Đảng Cộng Sản Việt Nam Ra Đời
Sự Ảnh Hưởng Của Thực Dân Pháp
Từ năm 1858, thực dân Pháp đã xâm lược Việt Nam và thiết lập chế độ thống trị tàn bạo trên đất nước ta. Chính trị, họ nắm giữ các chức vụ chủ chốt trong bộ máy nhà nước và thi hành chính sách cai trị chuyên chế. Họ biến một phần của giai cấp tư sản và địa chủ phong kiến thành tay sai đắc lực, tạo ra sự cấu kết giữa chủ nghĩa đế quốc và phong kiến tay sai, đặc trưng của chế độ thuộc địa. Chính quyền thuộc địa đã lấy đi quyền tự do dân chủ, đàn áp dã man mọi phong trào yêu nước và ngăn cản ảnh hưởng của các trào lưu tiến bộ từ bên ngoài. Kinh tế, chúng đã khai thác Đông Dương vì lợi ích của tư sản Pháp, bóc lột tàn bạo nhân dân ta và kìm hãm sự phát triển kinh tế độc lập của nước ta. Văn hóa – xã hội, chính quyền thuộc địa thực hiện chính sách ngu dân, khuyến khích văn hoá nô dịch, vụng về, sùng pháp, nhằm kìm hãm sự phát triển của nhân dân ta. Quá trình khai thác thuộc địa đã làm cho xã hội Việt Nam chuyển từ chế độ phong kiến sang chế độ thuộc địa nửa phong kiến. Trong xã hội tồn tại hai mâu thuẫn cơ bản: mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam và thực dân Pháp, và mâu thuẫn giữa nhân dân ta, chủ yếu là nông dân, với giai cấp địa chủ phong kiến tay sai. Hai mâu thuẫn này có quan hệ chặt chẽ với nhau, trong đó mâu thuẫn giữa dân tộc ta và thực dân Pháp là mâu thuẫn chủ yếu. Nhiệm vụ chống thực dân Pháp và chống địa chủ phong kiến tay sai không tách rời nhau. Đấu tranh giành độc lập dân tộc phải kết hợp với đấu tranh đòi quyền dân sinh, dân chủ. Đó là yêu cầu của cách mạng Việt Nam, cần được giải quyết.
Phong Trào Đấu Tranh Trước Khi Đảng Ra Đời
Trong quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước lâu dài, nhân dân ta đã hình thành truyền thống yêu nước sâu sắc và tinh thần đấu tranh dũng cảm, không khuất phục. Ngay từ khi thực dân Pháp xâm lược, nhân dân ta đã liên tục nổi dậy chống lại họ. Từ năm 1858 đến trước năm 1930, hàng trăm cuộc khởi nghĩa và phong trào chống Pháp đã nổ ra theo nhiều hướng khác nhau, như khởi nghĩa của Trương Công Định, Thủ Khoa Huân, phong trào Cần Vương, phong trào Đông Du, Đông Kinh nghĩa thục, Duy Tân, các cuộc khởi nghĩa do Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Nguyễn Thái Học… lãnh đạo. Những phong trào đấu tranh đó rất dũng cảm, nhưng đã bị thực dân Pháp đàn áp tàn bạo và thất bại. Nguyên nhân cơ bản dẫn tới thất bại của các phong trào đấu tranh là do người lãnh đạo chưa tìm được con đường cứu nước phù hợp với tình hình Việt Nam. Cách mạng Việt Nam đứng trước khủng hoảng về đường lối cứu nước. Việc tìm một con đường cứu nước đúng đắn, phù hợp với thực tế là nhu cầu bức thiết của dân tộc ta.
Nguyễn Ái Quốc Tìm Đường Cứu Nước Và Sự Ra Đời Của Đảng Cộng Sản Việt Nam
Nguyễn Ái Quốc Và Sự Ảnh Hưởng Của Cách Mạng Tháng Mười Nga
Ngày 5-6-1911, Nguyễn Tất Thành (Nguyễn Ái Quốc, Hồ Chí Minh) – một thanh niên yêu nước – ra nước ngoài để tìm con đường cứu nước. Người đã lao động, học tập và nghiên cứu lý luận và kinh nghiệm của các cuộc cách mạng tư sản điển hình (Pháp, Mỹ). Năm 1917, Cách mạng Tháng Mười Nga đã ảnh hưởng lớn đến tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc. Người ngưỡng mộ cuộc cách mạng đó, kính phục V.I.Lênin và đã tham gia nhiều hoạt động ủng hộ cách mạng Nga, tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp. Những hoạt động cách mạng đã giúp Người rút ra những bài học quý báu và bổ ích cho con đường cách mạng của mình. Tháng 7-1920, Nguyễn Ái Quốc đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất về vấn đề dân tộc và thuộc địa của V.I.Lênin. Đó là lúc Người tìm ra con đường cứu nước đúng đắn: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài con đường cách mạng vô sản”. Người xác định các vấn đề cơ bản của đường lối giải phóng dân tộc, đó là con đường giải phóng dân tộc gắn với giải phóng giai cấp, độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội. Đối với Nguyễn Ái Quốc, đây là bước ngoặt từ yêu nước sang cộng sản. Người đã tích cực tham gia hoạt động trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, nghiên cứu và truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin vào Việt Nam qua các báo Người cùng khổ, Nhân đạo, Đời sống công nhân và sau này là tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp (1925). Sau thời gian học tập ở Liên Xô và hoạt động trong Quốc tế Cộng sản, tháng 1-1924, Nguyễn Ái Quốc về Quảng Châu (Trung Quốc) để chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Tại đó, Người sáng lập và huấn luyện Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên, thành lập và viết bài cho báo Thanh niên, xuất bản tác phẩm Đường Kách mệnh… nhằm tuyên truyền chủ nghĩa Mác – Lênin trong nước. Người tổ chức đào tạo cán bộ và chuẩn bị về mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập Đảng. Chủ nghĩa Mác – Lênin và các tài liệu của Nguyễn Ái Quốc được công nhân và nhân dân Việt Nam đón nhận như “nguồn cung cấp nước giữa sa mạc, nguồn cung cấp thức ăn giữa cơn đói”. Đó là nguồn cảm hứng cho những người yêu nước Việt Nam đi theo con đường cách mạng, làm dấy lên cao trào đấu tranh mạnh mẽ, sôi nổi khắp cả nước. Sự truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin vào phong trào quần chúng và phong trào công nhân đã làm phong phú phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và các tầng lớp nhân dân, đòi hỏi phải có một tổ chức đảng chính trị lãnh đạo. Vì vậy, các tổ chức cộng sản lần lượt được thành lập.
Đông Dương Cộng Sản Đảng, An Nam Cộng Sản Đảng, Và Đông Dương Cộng Sản Liên Đoàn
Ngày 17-6-1929, Đông Dương Cộng Sản Đảng được thành lập ở Bắc Kỳ. Mùa Thu năm 1929, An Nam Cộng Sản Đảng được thành lập ở Nam Kỳ. Ngày 1-1-1930, Đông Dương Cộng Sản Liên Đoàn được thành lập ở Trung Kỳ. Chỉ trong một thời gian ngắn, Việt Nam đã có ba tổ chức cộng sản tuyên bố thành lập. Điều này phản ánh xu thế tất yếu của phong trào đấu tranh ở Việt Nam, đồng thời sự tồn tại của ba tổ chức cộng sản hoạt động riêng lẻ trong một quốc gia có nguy cơ chia rẽ. Yêu cầu bức thiết của cách mạng là cần có một đảng cộng sản duy nhất để lãnh đạo phong trào cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân Việt Nam. Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh là người duy nhất đáp ứng yêu cầu thống nhất các tổ chức cộng sản. Từ ngày 6-1 đến ngày 7-2-1930, Hội nghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản họp tại bán đảo Cửu Long (Hương Cảng, Trung Quốc) dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc. Hội nghị nhất trí thành lập một đảng thống nhất, mang tên Đảng Cộng sản Việt Nam. Hội nghị thông qua các tài liệu cơ bản như Chánh cương, Sách lược, Chương trình tóm tắt và Điều lệ của Đảng. Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản Việt Nam có tầm vóc lịch sử như là Đại hội thành lập Đảng. Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập là kết quả của cuộc đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc trong những năm đầu thế kỷ XX; là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước; là kết quả của quá trình lựa chọn, sàng lọc nghiêm khắc của lịch sử và quá trình chuẩn bị đầy đủ về chính trị, tư tưởng và tổ chức của một tập thể chiến sĩ cách mạng, đứng đầu là Nguyễn Ái Quốc. Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về đường lối cứu nước. Cương lĩnh, đường lối cách mạng đúng đắn của Đảng chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng thành, đủ sức lãnh đạo cách mạng. Đảng Cộng sản Việt Nam gắn liền với tên tuổi của Hồ Chí Minh, người sáng lập và lãnh đạo Đảng ta.
Đọc thêm tại: Dnulib
