Cơ thể con người là một hệ thống duy trì nhiệt độ ổn định, thậm chí trong các tình huống khác nhau, nhưng nhiệt độ không phân bố đồng đều.
Phân loại nhiệt độ cơ thể
Cơ thể có hai loại nhiệt độ: nhiệt độ trung tâm và nhiệt độ ngoại vi. Nhiệt độ trung tâm là nhiệt độ ở phần sâu bên trong cơ thể, chính xác nhất là đo ở vùng hậu môn và xung quanh trung tâm điều hòa nhiệt ở não.
Nhiệt độ trung tâm lan tỏa từ não xuống phần sâu của đầu, mặt, cổ và cơ thể, thường dao động trong khoảng 36,2 – 37,2 độ C. Ta có thể đo nhiệt độ trung tâm ở hậu môn hoặc màng nhĩ thông qua ống tai. Nhiệt độ ở các chi và phần nông của cơ thể là nhiệt độ ngoại vi. Nhiệt độ ngoại vi có thể đo ở nách hoặc miệng, với sự chênh lệch giữa các vị trí đo. Cụ thể:
- Nách: Thấp hơn nhiệt độ hậu môn 0,7 độ C
- Tai: Thấp hơn nhiệt độ hậu môn 0,5 độ C
- Miệng: Thấp hơn nhiệt độ hậu môn 0,5 độ C
Dựa trên nguyên lý này, các thiết bị đo nhiệt độ đã được phát triển.
Các loại nhiệt kế
Có nhiều loại nhiệt kế khác nhau:
-
Nhiệt kế số: Cho kết quả nhanh, chính xác và có thể dùng để đo nhiệt độ ở miệng, hậu môn và nách. Có nhiều loại nhiệt kế với kích thước và hình dáng khác nhau, có thể mua tại nhà thuốc hoặc siêu thị. Cần đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng.
-
Nhiệt kế điện đo nhiệt độ ở tai: Loại nhiệt kế này cho kết quả nhanh, chính xác và dễ sử dụng, hiện nay rất phổ biến. Tuy nhiên, không nên sử dụng đối với trẻ dưới 3 tháng tuổi vì lỗ tai nhỏ và kết quả không chính xác.
-
Nhiệt kế bằng nhựa đặt trên trán, không chính xác.
-
Nhiệt kế dạng núm vú, tiện lợi nhưng không chính xác.
-
Nhiệt kế thủy ngân, loại nhiệt kế phổ biến, nhưng không nên sử dụng cho trẻ nhỏ, đặc biệt là đo từ đường miệng vì có nguy cơ vỡ nhiệt kế và gây ngộ độc thủy ngân.
Đo nhiệt độ khi sốt ở đâu?
Sốt là một phản ứng bình thường của cơ thể, nhưng khi sốt cao có thể gây hại, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ có khả năng điều hòa nhiệt kém. Khi nhiệt độ tăng cao, trẻ có thể co giật, và cơ quan trong cơ thể có thể bị rối loạn hoạt động, rất dễ dẫn đến tử vong.
Khi trẻ sốt, nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế để xác định nguyên nhân và điều trị thích hợp. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, cần biết theo dõi và kiểm soát nhiệt độ cơ thể của trẻ để tránh các biến chứng gây ra bởi sốt. Khi đo nhiệt độ cho trẻ, nên đo ở nách vì đây là phương pháp an toàn hơn. Trước khi đo, nhớ lắc ống nhiệt xuống dưới 35,5 độ C (hoặc bấm nút cho đến khi máy điện tử hiển thị số 0).
Khi đặt ống nhiệt vào nách, phải chắc chắn kẹp chặt giữa da. Đợi ít nhất 5 phút với ống thủy (hoặc cho đến khi máy điện tử beep) trước khi đọc kết quả. Cộng thêm 0,5 độ C để có được nhiệt độ trung tâm.
Những thông tin được cung cấp trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Theo dõi trang Facebook của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để biết thêm thông tin hữu ích khác: Dnulib.
