Giá sách giáo khoa và vấn đề phí biên tập
Liên quan đến giá sách giáo khoa (SGK) cho lớp 3, 7, 10 theo chương trình giáo dục phổ thông mới, đã tăng lên rất cao. Giá này gấp 2-3 lần so với giá sách hiện tại. Thạc sĩ Nguyễn Quốc Vương, một chuyên gia giáo dục, cho rằng sự phản ứng của dư luận về giá sách là hoàn toàn đúng đắn.
“Việt Nam vẫn là một quốc gia nghèo. Một bộ sách giáo khoa có giá lên đến vài trăm nghìn đồng, chưa kể đến sách tham khảo, sách bài tập, sách tiếng Anh, đều là một gánh nặng cho các gia đình, đặc biệt là những gia đình có nhiều con đi học. Trong khi đó, SGK thường không được tái sử dụng, điều này là một lãng phí lớn”, thạc sĩ Nguyễn Quốc Vương đã nhấn mạnh.
Chương trình nhiều SGK và cách quản lý
Với chức vụ một chuyên gia giáo dục và cũng là một nhà làm sách, thạc sĩ Nguyễn Quốc Vương đồng tình với việc tăng số lượng sách giáo khoa. Tuy nhiên, ông cũng nhận thấy rằng việc thực hiện chương trình này đang gặp khó khăn trong việc quản lý.
Về mặt chiến lược dài hạn, chuyên gia giáo dục Nguyễn Quốc Vương cho rằng, nếu giáo dục phổ thông (bao gồm cả lớp 1-9-12) được coi là bắt buộc, thì nhà nước nên dành ngân sách để mua sách giáo khoa và phân phát miễn phí cho học sinh (hoặc bán với giá rẻ nhất có thể), như nhiều nước trên thế giới đã làm.
Còn về mặt quản lý giá, thạc sĩ Nguyễn Quốc Vương cho rằng có thể giảm giá SGK một cách tương đối. Theo kinh nghiệm làm công tác biên tập và xuất bản sách của mình, ông cho biết sách thông thường được bán ngoài thị trường với mức chiết khấu phần trăm. Ví dụ, một cuốn sách có giá 100.000 đồng có thể được bán với mức chiết khấu 10%, 15%, 20%, thậm chí 25%.
“Nhưng SGK và cả sách tham khảo, sách bài tập, được mua với giá gốc. Điều này đặt ra một vấn đề kỹ thuật, đó là phần trăm giảm giá từ nhà cung cấp đầu tiên đến học sinh đi đâu? Đây là một câu hỏi cần có câu trả lời thỏa đáng”, thạc sĩ Nguyễn Quốc Vương đã đặt vấn đề.
Lợi nhuận và chi phí sản xuất
Theo ông Vương, các đơn vị cung cấp SGK hiện tại là các doanh nghiệp, chỉ khi có lợi nhuận họ mới tham gia. Tuy nhiên, nếu có cách giải quyết để học sinh và phụ huynh không phải mua sách với giá gốc, chúng ta sẽ thấy giá thành SGK giảm đi rất nhiều.
Trả lời lý giải của các nhà xuất bản và Bộ Giáo dục-Đào tạo về chi phí biên soạn, in ấn và phát hành SGK theo chương trình giáo dục phổ thông mới, thạc sĩ Nguyễn Quốc Vương cho rằng điều này vừa hợp lý vừa không hợp lý.
Từ góc độ kinh doanh, nếu đầu tư nhiều tiền hơn và sản xuất sách đẹp hơn, thì chi phí sản xuất tăng lên, từ đó giá thành cũng tăng theo. Tuy nhiên, SGK không phải là một sản phẩm thông thường, mà là một mặt hàng bắt buộc mà tất cả học sinh trong độ tuổi đi học đều phải sử dụng.
“Không thể coi mức cao của chi phí sản xuất là lý do cho việc tăng giá. Khi kinh doanh SGK, không chỉ có lợi nhuận từ việc bán SGK mà còn từ các vở bài tập, sách bài tập, sách tham khảo, và những sản phẩm học tập khác”, ông Vương đã đưa ra quan điểm của mình.
Ngoài ra, để giảm giá thành SGK, chuyên gia giáo dục Nguyễn Quốc Vương cho rằng cần phải minh bạch trong mọi quy trình, bao gồm cả quy trình đấu thầu và in ấn sách giáo khoa. Người dân chỉ biết rằng giá sách cao do chi phí đầu vào tăng, nhưng không có thông tin cụ thể hơn.
“Một vấn đề khác là hiện nay còn rất ít đơn vị làm SGK. Mặc dù có rất nhiều bộ sách khác nhau, nhưng chỉ có các đơn vị của NXB Giáo dục Việt Nam đã làm. Chúng ta cần có cách để nhiều đơn vị khác nhau tham gia sản xuất SGK, từ đó tạo ra một sự cạnh tranh lành mạnh và giá thành SGK sẽ giảm”, ông Vương đã đề xuất.
Được chỉnh sửa bởi dnulib.edu.vn
