Viêm hành tá tràng là một trong những bệnh lý phổ biến trong hệ tiêu hóa. Để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe, bệnh cần được phát hiện và điều trị kịp thời.
1. Viêm hành tá tràng là gì?
Hành tá tràng nằm ở vị trí đầu tiên của tá tràng, là nơi tiếp nhận thức ăn từ dạ dày để đưa xuống ruột non. Viêm hành tá tràng xảy ra khi các ổ loét hình thành ở đầu tá tràng. Các ổ loét này được hình thành do sự ăn mòn của acid, làm lộ ruột và gây tổn thương.
2. Các nguyên nhân gây viêm loét hành tá tràng
Nguyên nhân gây viêm loét hành tá tràng tương tự như viêm loét dạ dày. Theo thống kê, nguyên nhân hàng đầu là do nhiễm khuẩn HP. Loại vi khuẩn này có khả năng thích nghi với môi trường acid dạ dày nhờ Enzym Urease đặc biệt. Vi khuẩn HP làm tổn thương niêm mạc và gây viêm loét.
Ngoài ra, viêm tá tràng còn có thể do các nguyên nhân khác như:
- Uống rượu bia, hút thuốc lá
- Sử dụng các loại thuốc chống viêm, giảm đau trong thời gian dài
- Stress, căng thẳng kéo dài
- Chế độ ăn uống, sinh hoạt không khoa học
- Ảnh hưởng từ một số bệnh lý khác
- Do di truyền
3. Triệu chứng của bệnh
Viêm tá tràng ở giai đoạn đầu hầu như không gây ra triệu chứng rõ ràng, khó nhận biết. Người bệnh thường phát hiện bệnh muộn khi biến chứng đã xuất hiện. Vì vậy, bạn cần để ý khi cơ thể xuất hiện các biểu hiện sau.
3.1 Đau bụng vùng thượng vị
Cơn đau xuất hiện ở vùng thượng vị phía bên phải. Cơn đau tăng lên khi ăn thực phẩm khó tiêu hóa gây kích thích vết loét. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội tuỳ thuộc vào tình trạng bệnh.
3.2 Chướng bụng đầy hơi, khó tiêu, buồn nôn
Viêm tá tràng ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa. Người bệnh thấy ăn không tiêu, đầy hơi, chướng bụng. Thường xuyên có cảm giác buồn nôn, nôn ra thức ăn hoặc dịch vị. Hiện tượng này do dạ dày tiết nhiều acid gây trào ngược dịch lên thực quản và kích thích gây nôn.
3.3 Chán ăn, ngủ không ngon giấc khiến cơ thể suy nhược
Người bệnh có cảm giác chán ăn, đắng miệng do lượng thức ăn trong dạ dày không tiêu hóa hết. Các cơn đau bụng còn xuất hiện cả ban ngày và ban đêm khiến bệnh nhân mất ngủ, ngủ chập chờn. Tình trạng này kéo dài sẽ làm cơ thể mệt mỏi.
3.4 Rối loạn chức năng tiêu hóa do viêm hành tá tràng
Triệu chứng này là táo bón và tiêu chảy xen kẽ do suy giảm chức năng tiêu hóa. Tình trạng này cũng làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng. Người bệnh trở nên xanh xao, gầy guộc.
3.5 Xuất huyết tiêu hóa
Nếu không phát hiện sớm, các ổ loét nặng có thể gây xuất huyết tiêu hóa. Các triệu chứng như nôn ra máu, đi ngoài phân đen kèm máu có thể gây mất máu, tụt huyết áp,… rất nguy hiểm.
4. Viêm loét hành tá tràng gây ra biến chứng gì?
Viêm loét hành tá tràng không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe. Nếu phát hiện và điều trị sớm thì không gây ra nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu không điều trị kịp thời, viêm tá tràng có thể gây ra các biến chứng như:
4.1 Xuất huyết tiêu hóa
Các ổ loét bị tổn thương có thể gây chảy máu. Bệnh nhân có triệu chứng nôn và đi ngoài có máu. Lúc này cần đưa bệnh nhân tới bệnh viện cấp cứu kịp thời.
4.2 Hẹp môn vị do viêm hành tá tràng
Các ổ loét to, xơ chai gây biến dạng và hẹp môn vị. Nếu không điều trị sớm, sẽ gây rối loạn chuyển hóa nước và điện giải. Cơ thể sẽ suy kiệt do lưu thông dạ dày – ruột bị đình trệ.
4.3 Thủng tá tràng
Biến chứng này có đặc điểm là đau bụng dữ dội, nôn mửa, bụng cứng đờ như đá. Bệnh nhân cần cấp cứu ngay để tránh bị viêm phúc mạc, nguy hiểm và đe dọa tính mạng.
5. Phương pháp chẩn đoán
Trước khi tiến hành chẩn đoán, bác sĩ sẽ hỏi về triệu chứng và tiền sử bệnh để đưa ra chẩn đoán lâm sàng. Sau đó, để xác định chính xác tình trạng viêm loét, bệnh nhân cần thực hiện một số phương pháp:
- Nội soi chẩn đoán hình ảnh để xem vị trí, kích thước, hình dạng của các vết loét.
- Sinh thiết để tìm vi khuẩn hoặc tế bào ung thư nếu có bất thường ở tá tràng.
Dựa trên đặc điểm của vết loét, có thể chẩn đoán xem bệnh ở giai đoạn nào: Giai đoạn hoạt động, giai đoạn lành ổ loét hoặc liên sẹo. Từ đó, sẽ lên phác đồ điều trị phù hợp.
6. Biện pháp điều trị bệnh viêm hành tá tràng
Điều trị viêm loét hành tá tràng ưu tiên dựa trên nguyên nhân gây bệnh để kê đơn thuốc phù hợp. Bệnh nhân cần tuân thủ phác đồ điều trị để đạt hiệu quả tốt nhất. Ngay cả khi các triệu chứng đã giảm, không nên tự ý dừng thuốc hoặc thay đổi liều lượng.
-
Viêm loét tá tràng do vi khuẩn H pylori gây ra được điều trị bằng thuốc giảm lượng acid dạ dày và kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn.
-
Nếu nguyên nhân là do sử dụng thuốc chống viêm, giảm đau thì cần ngưng sử dụng ngay. Bác sĩ có thể thay đổi sang loại thuốc ít gây tác dụng phụ hơn.
-
Sử dụng các loại thuốc kháng acid.
Lưu ý: Thông tin điều trị chỉ mang tính chất tham khảo. Không tự ý mua thuốc và tự điều trị tại nhà. Việc điều trị chỉ được thực hiện sau khi thăm khám và có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.
7. Biện pháp hỗ trợ phòng ngừa bệnh
Ngay cả khi đã khỏi viêm loét hành tá tràng, bạn cũng cần thực hiện một số biện pháp để giảm nguy cơ mắc lại bệnh. Các biện pháp này cũng áp dụng cho những người khỏe mạnh để phòng chống bệnh.
-
Giảm liều lượng thuốc chống viêm không steroid hoặc chuyển sang loại thuốc khác. Nếu dùng thuốc chống viêm không steroid, uống thêm thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày tá tràng.
-
Tránh thuốc lá vì làm chậm quá trình lành vết thương và tăng nguy cơ ung thư hệ tiêu hóa.
-
Luôn rửa tay sạch sẽ sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn.
-
Hạn chế ăn thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ.
-
Bổ sung rau xanh, trái cây tươi, thịt, cá vào chế độ ăn uống.
-
Rửa sạch và nấu chín thực phẩm.
-
Tăng cường thể dục thể thao với các bộ môn nhẹ nhàng để cải thiện sức khỏe.
Viêm hành tá tràng không còn là nỗi lo ngại nếu được phát hiện và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, mỗi người cũng cần tự bảo vệ bản thân bằng cách thực hiện các biện pháp phòng tránh bệnh hiệu quả.
Bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin về viêm hành tá tràng tại Dnulib.
