Ngày đăng: 07/07/2022
Ô nhiễm môi trường nước hiểu đơn giản là tình trạng nguồn nước trong các ao, hồ, sông, suối, kênh, rạch, mạch nước ngầm, biển… chứa các chất độc hại với hàm lượng cao, gây nguy hiểm cho sức khỏe con người và động, thực vật.
Ô nhiễm môi trường nước là gì?
Ô nhiễm môi trường nước là việc nguồn nước tại các ao, hồ, sông, suối, kênh, rạch, mạch nước ngầm, biển… chứa các chất độc hại với hàm lượng cao gây nguy hiểm cho sức khỏe của con người và động, thực vật.
Những chất độc hại này có nguồn gốc từ tự nhiên và đặc biệt là từ hoạt động công nghiệp, sinh hoạt hàng ngày.
Tình trạng ô nhiễm môi trường nước đang ngày một đáng báo động.
Thực trạng ô nhiễm môi trường nước trên thế giới
Ngày nay, sự phát triển của ngành công nghệ và công nghiệp nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của con người cũng tạo ra những hệ lụy có thể hủy hoại môi trường sống của con người và các sinh vật trên trái đất.
Việc công nghiệp hóa quá mức và lạm dụng nguồn nước đã khiến tình trạng ô nhiễm môi trường nước ở mức đáng báo động. Châu Á là châu lục có mức độ ô nhiễm cao nhất trên thế giới, với mức độ các chất độc trong nước gấp 3 lần so với trung bình thế giới.
Ở Bangladesh, gần 1,2 triệu dân phải sử dụng nguồn nước ô nhiễm khi chỉ có 15% đáp ứng chuẩn nước sạch.
Đáng lưu ý là những con số thống kê chỉ ám chỉ tình trạng ô nhiễm môi trường nước bề mặt. Còn nguồn nước ngầm cũng là một vấn đề khó giải quyết của các quốc gia trên thế giới.
Ở Indonesia, tình trạng ô nhiễm môi trường nước ngày càng trầm trọng.
Số liệu ô nhiễm môi trường nước ở Việt Nam và một số quốc gia
Theo số liệu của UNEP, 60% nguồn nước trên các dòng sông ở 3 châu lục Á-Phi-Âu đang bị ô nhiễm. Theo Unicef, 5 quốc gia có mức ô nhiễm môi trường nước nặng nhất là: Indonesia, Thái Lan, Philippines, Trung Quốc và Việt Nam.
Ở Indonesia, 200 triệu dân đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nước sạch trầm trọng. Mặc dù chính phủ Indonesia chưa có biện pháp cụ thể để khắc phục, ý thức người dân vẫn chưa được cải thiện, khiến nguồn nước ở đây ngày càng ô nhiễm nghiêm trọng.
Chương trình “Sông sạch” của chính phủ nhằm đánh giá chất lượng nguồn nước thải của các công ty, doanh nghiệp, mặc dù đã cải thiện phần nào tình trạng ô nhiễm môi trường nước, nhưng chưa đủ để ngăn chặn tình trạng ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng này.
Ở Việt Nam, khoảng 17 triệu dân vẫn chưa có tiếp cận được nước sạch. Họ phải sử dụng nước từ mưa, giếng khoan và nước máy lọc chưa đảm bảo an toàn. Vấn đề xử lý nước thải cũng cần được quan tâm, vì tại Hà Nội, hàng ngày có hơn 1.000m3 rác thải và gần 400.000m3 nước thải được xả ra môi trường mà chỉ có khoảng 10% được xử lý.
Ngoài ra, các khu công nghiệp cũng góp phần ô nhiễm nguồn nước. Ví dụ, khu công nghiệp Thanh Lương, Hồ Chí Minh, ước tính mỗi ngày có khoảng 5.000m3 nước thải ô nhiễm từ các nhà máy giấy, bột giặt, nhuộm. Các kênh quanh các quận 8, 11, 6 cũng đang bị ô nhiễm nặng, đặc biệt là kênh Tàu Hủ. Ở các vùng nông thôn, việc xử lý chất thải và rác cũng cần được chú trọng để giảm ô nhiễm nguồn nước.
Theo Bộ Y tế và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, mỗi năm có đến 9.000 người chết do sử dụng nước bẩn và hơn 20.000 người mắc ung thư mới. 21% dân số đang sử dụng nước bị nhiễm Asen.
Theo TS Quách Thị Xuân, Giám đốc Trung tâm tư vấn phát triển bền vững Đà Nẵng: “Mỗi ngày, có 19.000 tấn rác nhựa được thông qua môi trường, trong đó, trung bình mỗi người đóng góp đến 1,2kg rác/ngày.”
Nguồn nước tại Việt Nam đang bị ô nhiễm trầm trọng.
Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước
Có nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước toàn cầu, chia thành hai phần là ô nhiễm môi trường nước tự nhiên và nhân tạo.
- Ô nhiễm từ nguồn gốc tự nhiên.
- Ô nhiễm từ nước thải sinh hoạt.
- Ô nhiễm từ hoạt động các khu công nghiệp.
- Ô nhiễm từ hoạt động sản xuất nông nghiệp.
- Ô nhiễm từ rác thải y tế.
Ô nhiễm môi trường nước có nguồn gốc tự nhiên
Nguyên nhân chủ yếu là do xác chết động vật lâu ngày bị phân hủy và ngấm vào lòng đất, chảy vào mạch nước ngầm, hay các thiên tai bão lũ khiến các nguồn nước bị ô nhiễm và làm ô nhiễm cục bộ nguồn nước sạch.
Tuy nhiên, đây chỉ là nguyên nhân phụ gây ô nhiễm môi trường nước. Nguyên nhân chính vẫn đến từ các tác nhân nhân tạo.
.jpg)
Thiên tai là một trong những nguyên nhân gây ra ô nhiễm nguồn nước.
Ô nhiễm môi trường nước có nguồn gốc nhân tạo
Có 4 nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước do nhân tạo: nước sinh hoạt, nước công nghiệp, nông nghiệp, y tế.
Nước thải sinh hoạt
Đa phần nước thải sinh hoạt hàng ngày vẫn chưa được xử lý và thải thẳng ra môi trường. Rác thải, nước thải sinh hoạt hàng ngày khi được đổ thẳng ra các ao, hồ, sông, suối làm giảm lượng oxy trong nước, gây khó khăn cho động và thực vật tồn tại.
Nước thải sinh hoạt còn chứa các chất gây ô nhiễm, như Na+, K+, PO43-, CL-…
Nước thải chưa được xử lý được đổ thẳng ra biển, ao, hồ, sông, suối.
Nước nông nghiệp
Từ hoạt động chăn nuôi, trồng trọt của nông dân cũng góp phần tạo ra ô nhiễm môi trường nước. Thức ăn thừa, phân động vật từ hoạt động này chưa được xử lý và thải ra môi trường hàng ngày. Ngoài ra, nhiều hộ nông dân sử dụng thuốc trừ sâu, phân bón hóa học, tạo ra các chất độc hại thấm xuống đất và ngấm vào mạch nước ngầm, gây ô nhiễm môi trường nước ngầm.
Các hóa chất cấm cũng được sử dụng và khiến tình trạng ô nhiễm môi trường nước trở nên nặng nề.
Các chất hóa học góp phần ô nhiễm mạch nước ngầm nghiêm trọng.
Nước thải y tế
Nước thải y tế từ các phòng thí nghiệm, phẫu thuật, cơ sở rửa thực phẩm… mang theo các mầm bệnh, vi rút khi chưa được xử lý và thải ra môi trường sẽ làm cho các vi rút lây lan nhanh và ảnh hưởng trực tiếp tới nguồn nước và sức khỏe con người.
Nước thải công nghiệp
Đây là nguyên nhân chính gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường nước ngày nay. Do tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa ngày càng nhanh, các khu công nghiệp mọc lên để đáp ứng nhu cầu. Những nhà máy xả hàng nghìn m3 nước thải ra môi trường mỗi ngày mà chưa qua xử lý, kéo theo ô nhiễm nước tại các khu vực này. Tình trạng này làm giảm tuổi thọ và sức khỏe của người dân. Đặc biệt, các “làng ung thư” xuất hiện ngày càng nhiều quanh khu công nghiệp.
Ngoài ra, các sự cố tràn dầu cũng khiến nguồn nước bị ô nhiễm nặng, gây chết hàng loạt sinh vật biển.
Môi trường nước quanh các khu công nghiệp bị ô nhiễm nghiêm trọng.
Hậu quả ô nhiễm môi trường nước
Ô nhiễm môi trường nước không chỉ gây hậu quả nguy hiểm trực tiếp cho sức khỏe và đời sống con người, mà còn ảnh hưởng đến kinh tế.
Hậu quả đối với con người
Sử dụng nguồn nước ô nhiễm trong thời gian dài sẽ tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường ruột, dịch tả, da liễu và thậm chí ngộ độc, ung thư, dị tật bẩm sinh ở trẻ nhỏ…
Điều này tác động trực tiếp đến sức khỏe, tuổi thọ và năng suất làm việc của con người.
Hậu quả đối với sinh vật, thực vật
Ô nhiễm môi trường nước gây hại nghiêm trọng cho nguồn sống của các sinh vật. Đặc biệt là sinh vật sống trong nước, chúng chết dần và mất mòn do môi trường sống bị ảnh hưởng trực tiếp.
Các chất độc hại và vi khuẩn trong nước khiến các sinh, thực vật chết dần và gây mất cân bằng hệ sinh thái. Hiện nay, việc cá, tôm chết trắng trên các con sông, ao, hồ không còn là chuyện lạ. Nguồn nước bị ô nhiễm cũng khiến các loại thực vật khó phát triển hoặc thậm chí không thể phát triển.
Việc tiêu thụ cá sống trong nguồn nước ô nhiễm cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí gây ung thư nếu tiếp tục ăn cá, tôm ô nhiễm trong thời gian dài.
Hậu quả đến kinh tế
Khi con người sử dụng nguồn nước ô nhiễm, sức khỏe sẽ giảm, kéo theo năng suất làm việc giảm. Mất mỹ quan đô thị do lượng rác thải và nước thải bốc mùi hôi thối. Những tác nhân này ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế và du lịch.
Cách khắc phục ô nhiễm môi trường nước
Để khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường nước, mỗi người chúng ta cần đóng góp và bảo vệ môi trường sống và hệ sinh thái tự nhiên.
Xử lý rác thải trước khi thải ra môi trường
- Các doanh nghiệp cần xử lý rác thải và chất thải đúng quy định trước khi thải ra môi trường, bằng cách sử dụng các trang thiết bị xử lý chất thải đạt chuẩn. Thường xuyên kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống xử lý chất thải.
- Các hộ gia đình cần xử lý chất thải đúng cách, không xả trực tiếp ra môi trường để tránh ô nhiễm nguồn nước ngầm.
- Không vứt rác bừa bãi, đặc biệt là tại các ao, hồ, sông, suối, kênh, rạch, mương nước.
- Không xả dầu máy, hóa chất, chất thải ô tô, thuốc dạng lỏng vào cống sinh hoạt.
Tiết kiệm nước sạch
- Tắt hết vòi nước khi không sử dụng, tận dụng nguồn nước mưa để tưới cây, rửa xe, rửa sân…
Hướng đến nông nghiệp xanh
Cần quy hoạch và thúc đẩy nông nghiệp xanh, tránh sử dụng hóa chất, thuốc trừ sâu và phân bón hóa học. Nên sử dụng phân bón hữu cơ hoặc tự ủ phân để hạn chế sử dụng hóa chất gây ô nhiễm nguồn nước ngầm.
Nâng cao ý thức cộng đồng
Nhà nước cần tăng cường tuyên truyền và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân. Cần thường xuyên kiểm tra các doanh nghiệp để kiểm soát chất lượng chất thải trước khi thải ra môi trường.
Mỗi người chúng ta cần có ý thức và hành động để bảo vệ môi trường ngay từ hôm nay. Hiện nay, tình trạng ô nhiễm môi trường nước và không khí ngày càng xấu đi. Đừng để con cháu chúng ta sống trong môi trường ô nhiễm nghiêm trọng.
- Mỗi người trong chúng ta cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, không xả thải bừa bãi.
- Nhà nước cần tuyên truyền về tác hại của ô nhiễm nguồn nước và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho nhân dân (đặc biệt là các vùng dân tộc thiểu số và nông thôn).
- Cần xử lý triệt để các nhà máy xí nghiệp chưa xử lý nước thải hoặc xử lý không đạt chuẩn.
- Cải tiến hệ thống xử lý rác thải và nước thải để giảm lượng rác thải và nước thải được thải ra mỗi ngày.
- Khuyến khích nông dân xây dựng hầm chứa, hầm biogas để xử lý phân và nước tiểu của động và thực vật. Hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu và đặc biệt là các hóa chất cấm.
- Xây dựng các điểm thu gom và xử lý rác thải, tránh xả rác bừa bãi và vứt rác vào ao, hồ, sông, suối.
- Tuyên truyền và kêu gọi người dân thu gom rác thải tại các ao, hồ, sông, suối, biển.
Chúng ta cùng đóng góp để bảo vệ môi trường.
Đừng thờ ơ trước tình trạng ô nhiễm môi trường nước hiện nay, hãy hành động ngay hôm nay!!!
Được chỉnh sửa bởi Dnulib
