Bảo tồn hơn 400ha sâm Ngọc Linh ở Kon Tum trong suốt 21 năm
Trong hơn 20 năm qua, huyện Tu Mơ Rông (Kon Tum) đã bảo tồn hơn 400ha sâm Ngọc Linh. Đây là khu vực chưa từng được khai thác, nơi nảy mầm hàng năm dưới tán cây rừng.
Theo thống kê từ nhóm điều tra và khảo sát sâm Ngọc Linh tại vùng núi cùng tên thuộc Kon Tum, vào năm 1978, toàn bộ khu vực núi Ngọc Linh tại huyện Tu Mơ Rông và Đăk Glei có tới 108 vùng sâm mọc tự nhiên.
Cận cảnh rừng Sâm Ngọc Linh rộng 400ha
Sâm Ngọc Linh phát triển dưới tán cây rừng ẩm ướt, ven các con suối. Khi đó, ước tính sản lượng khoảng 300 tấn sâm tươi, với tuổi đời trên 10 năm. Điều này được PGS.TS. Trần Công Luận, nguyên giám đốc Trung tâm sâm và dược liệu TP HCM thuộc Viện Dược liệu, Bộ Y tế cho biết.
Hàng ngày, hàng trăm người dân tộc Xê Đăng thuộc ba xã Ngọc Lây, Tê Xăng và Măng Ri (huyện Tu Mơ Rông) tham gia trồng, bảo vệ và chăm sóc diện tích trồng sâm.
Cây sâm nhỏ này là nguồn giống để ươm trồng dưới tán cây rừng.
Công nhân đang trồng Sâm trong rừng trên đỉnh núi Ngọc Linh
Mở rộng vùng trồng Sâm Ngọc Linh để phát triển thêm gốc giống
“Vùng trồng sâm Ngọc Linh không bị hạn chế, có thể trồng bất kỳ nơi nào ngoài tự nhiên, có độ cao từ 1.500m trở lên, rừng nguyên sinh, có tán rừng, khí hậu, độ ẩm, môi trường,… Chúng tôi đã di thực giống sâm này về Đà Lạt, Sapa, Tam Đảo và các vùng ra khỏi núi Ngọc Linh. Tuy nhiên, hàm lượng hợp chất trong củ sâm thấp”, PGS.TS. Trần Công Luận cho biết.
Khu vực trồng sâm thường có nhiều người trông giữ suốt ngày đêm. Mỗi luống sâm được đánh số để phân loại theo năm trồng và số lượng cây trong luống, giúp quản lý và theo dõi dễ dàng.
Vùng trồng sâm đã tạo cơ hội việc làm cho hơn 300 hộ dân thuộc 20 thôn của 3 xã Măng Ri, Tê Xăng và Ngọc Lei. Ngoài ra, từ năm 2011, hơn 50.000 cây giống sâm đã được cung cấp miễn phí cho người dân tự trồng. Điều này nhằm tăng thu nhập và nâng cao ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ loài cây đặc hữu quý giá của vùng núi này.
Cây sâm Ngọc Linh bắt đầu phát triển từ đầu mùa xuân. Theo nghiên cứu khoa học, cây sâm có thể sống hàng nghìn năm nhờ phát triển thân rễ trong đất. Nếu có môi trường, nhiệt độ, thời tiết và điều kiện sống thích hợp, cây sâm vẫn tồn tại. Mỗi năm, cây lại mọc chồi lên từ mặt đất và đến mùa đông, thân lá sẽ rụng đi.
Được trồng trọt và bảo tồn 13 năm trước khi công bố
Sâm Ngọc Linh có thời gian phát triển 9 tháng và ngủ đông 3 tháng. Mỗi năm, cây mọc chồi lên mặt đất và rụng lá lại để lại một đốt. Tuy nhiên, có nhiều cây sâm mọc ở nơi có đất tốt, sẽ có ít đốt. Do đó, không thể nhìn vào củ để xác định tuổi cây.
Trước đó, vào tháng 5/2011, tỉnh Kon Tum đã công bố kết quả sau hơn 13 năm nghiên cứu, bảo tồn và phát triển vườn sâm gốc. Tại thời điểm đó, vườn giống gốc sâm Ngọc Linh đã có diện tích trên 140 hécta.
Sau 7 năm, cây sâm đã có thể thu hoạch để đảm bảo lượng sinh khối.
Tháng 8 của mỗi năm Dương lịch là thời điểm thu hạt. Đây là giai đoạn cuối cùng trong quá trình phát triển của cây, khi hạt sâm chín đỏ và các phần thân lá bị rụng.
Sau mỗi mùa, hàng triệu hạt sâm lớn nhỏ được thu hoạch và bảo quản ở nơi thoáng mát. Thông thường, hạt sâm sẽ được ươm khi còn tươi. Giá của mỗi hạt sâm Ngọc Linh dao động từ 100.000 đồng trở lên.
Phân loại các củ Sâm Ngọc Linh
Sâm Ngọc Linh được chia thành 3 loại: 20 củ/kg, 30 củ/kg và củ nhỏ, với giá từ 65 triệu đồng đến 150 triệu đồng/kg, tùy từng loại.
Các củ sâm Ngọc Linh chứa hàm lượng saponin MR2 chiếm tới 50% hàm lượng saponin toàn phần. Đặc biệt, chúng có tác dụng tiêu diệt tế bào lạ, tái tạo tế bào lành, hạn chế sự phát triển của khối u và phòng chống các mầm mống gây ung thư.
Sâm Ngọc Linh là một loại sâm quý đặc hữu của Việt Nam, được dược sĩ Đào Kim Long phát hiện vào năm 1973 trên núi Ngọc Linh, tiếp giáp hai tỉnh Quảng Nam và Kon Tum. Sâm Ngọc Linh nằm trong bốn loài sâm quý trên thế giới (sâm Ngọc Linh, sâm Triều Tiên, sâm Mỹ, sâm Trung Quốc). Điều đặc biệt, nó có trong nhóm cấu trúc saponin khung dammaran với giá trị cao. Sâm Ngọc Linh nổi trội với 52 hợp chất nằm ở phần thân dưới, rễ và củ (sâm Triều Tiên chỉ có dưới 40 hợp chất).
Để tìm hiểu thêm thông tin về rừng sâm Ngọc Linh, Quý khách vui lòng truy cập vào dnulib.edu.vn.
